Соторутаа±ыта, атырдьах ыйын саІатыгар, Дьокуускай куорат олохтоохторо ипотеканан тутуллар дьиэ±э квартира атыылаґалларыгар государственнай кімінµ оІорор саІа бырайыагы олоххо киллэрэр туґунан СР Правительствотын 365 №-дээх Уураа±а тахсыбыта. Бырайыак хайдах быґыылаахтык µлэлиэхтээ±ин СР Экономическай сайдыыга министерствотын специалиґа Василий Тимофеев быґаарда.

Дьокуускай куораттаа±ы 2 №-дээх национальнай политехническай оскуола аны икки сылынан тірµттэммитэ 75 сылын туолар. Бу µйэ улахан аІарыттан ордук историялаах, µтµі µгэстэрдээх оскуоланы билигин эдэр директор Алексей Климентьевич Семенов салайан µлэлэтэр.
Кинини кірсін кэккэ боппуруостарга эппиэттииригэр кірдістµбµт.

(кыра поэма)

Аныгы дьахтар санаата

Уґун буруолара унааран,
Суон сурахтара субуллан,
ХаІаластарбыт диэн
хай±анан
Олорбуттара µґµ сахалар...

Далан "Дьыл±ам миэнэ" диэн эссе романыгар репрессия, ГУЛАГ ис айыл±атын, кини ыар тыынын хайдах баарынан дьµґµйэр. Бу киэІ киэлилээх айымньы биир тµґµмэ±эр икки репрессия сиэртибэтэ буолбут саха эдэрдээх кырдьа±ас учууталларын тыйыс дьыл±алара кэпсэнэр. Народнай суруйааччы то±о маннык ураты бол±омтону уурда? Тµбэґиэхчэ дуу эбэтэр бэйэтэ эмиэ учуутал буолан дуу?

Атырдьах ыйын саІатыгар Венгрия Бач-Кишкун уобалаґын Бугац диэн сиригэр тµµр тыллаах норуоттар тµмсэн тµґµлгэ тэрийдилэр. Ол бары тµµрдэр тылларынан Курултай диэн буолар. Онон Венгрия бу кµннэргэ тµµрдэртэн тірµттээх, хуннартан хааннаах омуктар эйгэлэрин уруур±аґыыларын улуу тµґµлгэтин киининэн буола сырытта. Манна Европа бары дойдуларын кытта, сµµрбэччэ дойдуттан: Казахстантан, Турцияттан, Узбекистантан, Азербайджантан, Монголияттан, Болгарияттан, Киргизияттан, Китайтан, Молдавияттан, Туркменияттан, ону тэІэ Дагестан, Татарстан, Башкирия, Тыва республикаларыттан, о.д.а делегациялар кэлэн кытыннылар.

Атырдьах ыйын 24 кµнµгэр СР Президенэ Егор Борисов Тиксиигэ гидрометеорологическай обсерватория саІа корпуґун µірµµлээхтик арыйыы сиэригэр-туомугар кытта кэлбит Россия уонна АХШ специалистарын делегациятын кытта кірсµстэ.

Атырдьах ыйын 24 кµнµгэр Саха Республикатын Правительствотын уонна Российскай Федерация Гидрометеорология±а уонна тулалыыр эйгэ мониториныгар федеральнай сулууспатын икки ардыларыгар бииргэ µлэлээґиІІэ Сібµлэґии тµґэрсилиннэ. Онно СР Правительствотын Бэрэссэдээтэлэ Галина Данчикова уонна Росгидромет салайааччыта Александр Фролов илии баттаатылар.

Григорий Дмитриевич уґуктан кэлбитэ халлаан сырдаан эрэр быґыылаах, балаакка иґэ борук-сорук буолбут. Баттыы сыппыт уІа илиитэ кіґµйэн хаалбытын имэрийэн ылла. Кини тібітµн індітін утуйа сытар о±олоро хас биирдиилэрэ хайдах тыыналларын иґиллээтэ. Хата, кини µірµµтµгэр, сітіллір, тыынарыгар кµімэйэ тыаґыыр о±о суох буолла. "Чэ, итинник этэІІэ буолуІ. Ыалдьыбатаргыт ханнык", — дии санаан ылла.

Быйыл сааґыары кыґын, чопчу кµнµн-дьылын умнан кэбиспиппин, "Саха" НКИК "Кинозавод" биэриитигэр соґуччу кыттар чиэскэ тиксибитим. Онно "Тулаайах" диэн Иннокентий Туйма салайааччылаах "Туймафильм" киинэкомпания уонна "Утум" диэн эдэр режиссер Михаил Лукачевскай µлэлэрин тула санаа атастаґыытыгар кыттыбытым. Быґыыта, икки киинэни кірбµт со±отох эксперт буолан хаалбытым.

Культурнай-сырдатар тэрилтэлэргэ анаан дьиэни-уоту тутуу хайда±ый?
Аныгы технология балысханнык сайдан билиІІи олохпут туллар тутаа±ынан, эргийэр киининэн буолла. Маны атын хайысхалар тіґі ситиґэн иґэллэрий диэн ыйытыы µіскµµр. Холобур, культура эйгэтэ. РФ Президенэ Дмитрий Медведев Анал суругар: "Биґиги тіґі кыалларынан Россия кытыы сирдэригэр культура инфраструктурата сайдар усулуобуйатын тэрийиэхтээхпит. Дьо±ус куораттарга, біґµілэктэргэ, сэлиэнньэлэргэ билиІІи олоххо эппиэттиир культура кииннэрэ, библиотекалар суохтар. Культура эйгэтин кµµскэ сайыннарыахтаахпыт. Итини ситиґэр сыалтан аныгы технологияны туґаныахтаахпыт. Оччо±уна мілµйµінµнэн дьон культура сыаннастарын билэр кыахтаныахтара. Ити ордук эдэр ыччакка туґалаах буолуо этэ", — диэн этиитэ киґини толкуйдатар.

Элгээйибит киэІ суола,
Эркээйитэ — оскуола,
Элгээйибит кэскилэ
Эдэр сааґа — биґиги.
Уйбаан Нуолур.
"Бу суругу суруйуох буолбутум ыраатта. Куруук кірсір, билсэр буоламмын, тус бэйэ±эр махтал тылларын µгµґµ эппитим буолуо... Ол эрээри, быйыл Россия µрдµнэн Учуутал сыла µµммµтµнэн ійбір-сµрэхпэр сіІірі сылдьар µтµі санааларбын сурукка тиґэн µйэтитиэхпин, аналлаах аартыкпын арыйбыт, туґааннаах суолум тірдµн булларбыт кµндµ учууталбар, Эйиэхэ, этиэхпин ба±ардым.

Быйыл от, атырдьах ыйдарыгар ХаІалас улууґун II Дьіппін нэґилиэгин "Самыртай" кыраайы µірэтэр музейын территориятыгар, тимир уґаарыы буолан ааспыт сура±ын кулгаа±ым уґугунан истибитим. Ону тута сэргээн, бырайыагы сµрµннээбит уус, чинчийээччи Александр Даниловы кытта сибээстэґэн, тэрээґин хайдах барбытын уонна бу уґаарыы туох суолталаа±ын туґунан билиґиннэрэригэр кірдіспµтµм. Александр болдьоспут кэммитигэр кэлэн бары ыйытыыларбар сиґилии хоруйдаата.
Ол тµмµгэр энтузиастар сэттэ кіліґµннэрин то±он, хас да кµн тиргиччи µлэлээн — µстэ тіхтµрµйэн уґааран киилэ кэриІэ ыраас тимири ылары ситиспиттэрин биллим. Дьэ, киилэ тимир сыаната тіґі-хачча эбитий? Киилэ тимир кэтэх іттµгэр тугу ундаардыахха сібµй?