"Эдэр дьон олорор дьиэлээх, бэйэ-бэйэлэрин таптаґар уонна бэйэ-бэйэлэригэр убаастабыллаахтык сыґыаннаґар буоллахтарына, ханнык ба±арар кыґал±аны тумнуохтара, ытык-мааны ыал аатын сµгµіхтэрэ", — диэн баран "Сахатранснефтегаз" ААО генеральнай директора В.И.Самойлов куорат киинигэр баар µс хостоох сабыс-саІа тутуллубут дьиэ кµлµµґµн долгуйбут ыал а±атыгар Гаврилга туттаран кэбистэ.

Аска-µілгэ, дьиэ-уот, айан суолун тілібµрµгэр "сынньанары билбэккэ" сыана µрдµµ турар. Холобур, бу кыґын грипп ірі турбутугар эмтэр сыаналара лаппа µрдээбитин ааґан, саамай наадалаахтар кістµбэт да буолбуттара.
Оттон "Ґµт ардах" тула айдаан тахсыбытыгар, µµт астарбыт сыаналара сонно µрдээбитинэн барбыта. АйаІІа да биир оннук. Тыа сирин таксилара бырааґынньыктарга, сыаналарын балачча "ірі кіті±ір" µгэстээхтэр. Сыана итинник кµн-тµµн туохха барытыгар µрдµµ турарыттан дьон-сэргэ айманар: "Хонтуруол диэн баар буолуохтаах", — дииллэр. Мантан сиэттэрэн, СР Сыана±а политикатын государственнай комитетыгар — РЭК АнаалыстааґыІІа, хонтуруолга уонна потребительскай сыана±а управлениетын салайааччытын солбуйааччы Вера Тимофеевна Власованы кірсін сыана±а хонтуруол, бэрэбиэркэ туґунан ыйыталастыбыт.

Боотурускай улуус аата история±а аан бастаан 1637 сыллаахха ахтыллыбыта

Олох кірдірірµнэн, айыл±а тыйыс усулуобуйаларыгар µіскээбит, µгµс ыарахаттары, мэґэйи-моґолу кірсµбµт киґи, іскітµн кини кµµстээх санаалаах, олоххо ураты тардыґыылаах, тулуурдаах уонна дьулуурдаах буолла±ына, иннин хоту дьµккµірдээхтик баран иґэр, µлэлээн-хамсаан, саІаттан - саІаны айан, хачыгырайан, буґан-хатан, іссі µµнэн-сайдан, сириэдийэн тахсар. Мин тіріібµт дойдум дьонун-сэргэтин, чурапчылары кірµстэхпинэ, то±о эрэ наар итинник санаалар киирэн кэлэллэр. Оттон, µйэтин тухары наар бэлэмІэ сылдьыбытыІ, тіттірµтµн, оло±ор бастакы ыарахаттары кірµстэ да, µксµгэр бэринэн кэбиґэр µгэстээх эбээт… Биллэн турар, ханна эрэ, адьас атын сирдэргэ, ба±ар, эмиэ итинник саныыр дьон баара буолуо.

Билигин биґиги икки µйэ алтыґыытыгар олорор буоламмыт ааспыты анаарар, инникини ырыІалыыр кыах бэриллэр. Онно оло±уран, урукку кэм ситиґиилэригэр тирэ±ирэн, ал±астарыттан µірэнэн инники сайдыыны салайар, тµстµµр эппиэтинэс бэриллэр. Ордук а±а кілµінэ дьон ыллыктаах сµбэтин-аматын эдэр дьон ылынара
сиэрдээх.
Бµгµн биґиги хаґыаппытыгар тыа сирин эдэр специалиґыттан республика биир бідіІ салайааччытыгар тиийэ µµммµт, норуот депутата, суруйааччы Дмитрий Наумовы кытта кэпсэтиибитин эґиэхэ билиґиннэрэбит.

Ханнык ба±арар о±о билэ-кірі сатыыр, сэІээрэр буолла±ына µірэххэ тардыґара кµµґµрэр. Ити бэрт кыра да тµгэнтэн са±ыллыан сібµн Уус-Алдан улууґун Майа±ас орто оскуолатыгар таба ійдіібµттэрэ.
Манна бэґис сылын о±олору, бэґис кылаастан са±алаан, кэриэй тылыгар µірэтэллэр. МаІнай Дьокуускайдаа±ы "Саха-Корея" оскуолатын кытта ыкса сибээґи олохтообуттара. Икки оскуола хардарыта кіміліґµµ дуогабарын тµґэрсибиттэрэ. Киин куорат оскуолата учебниктарынан, кірдірін µірэтэр пособиеларынан кіміліспµтэ, бэл кэриэй омук кістµµмµн кытта бэлэхтээбиттэрэ уонна, саамай кылаабынайа, Кореяттан кэлэ сылдьар студеннары кытта билиґиннэрбиттэрэ. Бастаан са±алыыр сылларыгар, сааскы каникулга, Майа±аска кэлэннэр Корея культуратын билиґиннэрэн барбыттара.

Сахалыы тыллаах дьон таптаан аа±ар хаґыаппыт "Саха сирэ" бу дьыл тохсунньу ый 21 кµнµнээ±и нµімэригэр Ньурбаттан биир идэлээ±им, адвокат Борокуоппай Баґылайап "Итириктээґин буруйга тиэрдэр" диэн дириІ ис хоґоонноох ыстатыйата бэчээттэммитэ.

Буолар да эбит. Наркотигынан эргинээччилэр наґаалаабыттар. Атыылаабыт-батарбыт киґи диэн араас албастары, ньымалары (холобур, сымна±ас оонньуур иґигэр, кремнэр бааІкаларыгар, хаґаайыстыбаннай мыыла±а, чэйгэ, кэмпиэт иґигэр уо.д.а симэн) тутта сатаан баран, наркотигы аны аґа±астык, почтанан баґыылка±а уган ыытар буолбуттар. Ол туґунан Россия Наркотигы эргитиини хонтуруоллуур федеральнай сулууспатын Саха сиринээ±и управлениетын пресс-білі±і иґитиннэрэр.

Кулун тутар 10 кµнэ — Архыып кµнэ буолан ааста. Бу тµгэни кірсі аа±ааччыларбыт — кыраайы µірэтээччилэр, историяны сэргээччилэр биирдэ эрэ этиллибэтэх кірдіґµµлэрин толорон, омос кірдіххі сабыылаах аІардаах тэрилтэ — архыып µлэтин-хамнаґын, нэґилиэнньэ±э оІорор іІітµн туґунан аа±ааччыларга билиґиннэрэргэ сананным. Онон Дзержинскэй уулуссатын 41 №-гэр баар Саха Республикатын Национальнай архыыбыгар тиийэн дириэктэрин солбуйааччы Наталья Степановна Степанованы кытта кірсін, саас-сааґынан сырдатарга кірдістµм.

Норуот кыыска, дьахтарга сыґыанын, кинини тіґі ірі тутарын биир кірµІµнэн кинини тіґі киэргэтэриттэн, симиириттэн кістір. "Саха дьахтар таІаралаах" диэн дириІ ис хоґоонноох этии ону іссі чиІэтэн биэрэр.
Саха омуга µтµмэн µгµс µйэлэртэн быста сыґа-сыґа да сал±аннар, кэрэни кэрэхсиирин сµтэрбэтэ±э. Алтыґан ааспыт омуктарыттан кинилэр ойууларын-оґуордарын, киэргэллэрин-симэхтэрин сµґэн ылан, бэйэтин кірµµтµгэр эргитэн, сахатытан бу эргин ханнык да омукка суох µрдµк чыпчаалга тахсыбыттара.

Хас саас аайы кірііччµтµн ырыа кэґиилээх кірсір "Утум" бырайыак быйыл кулун тутар 6 кµнµгэр "Кэм ситимэ" кэнсиэригэр ыІырар. Бу кµн Опера уонна балет театрыгар иккитэ — киэґэ 5-тэн уонна 8 -тан буолар кэнсиэркэ саха народнай артыыґа Марина Попова - Эдьиий Марыына кыттыыны ылыа±а.
— Ґгµс µтµі айымньы ылламмата±ына умнуллан хаалар дьыл±алаах, ону ійдітін-санатан ылар аналлаах бу кэнсиэр. Бу дьоро киэґэ Марина Константиновна Попова репертуарыттан ырыалар толоруллуохтара. Норуот тапталлаах ырыаґыта Эдьиий Марыына 1940-с сыллартан µгµс µтµі ырыаны ыллаан-туойан кэллэ±э. Хас биирдии кэм, кілµінэ бэйэтэ ыллыыр ырыалардаах буолар, оттон Марина Константиновна курдук, µгµс-элбэх араас кілµінэ таптыыр ырыатын хабан туойбут артыыс атын ким да суох. Саха аныгылыы ырыатын антологиятын тута сылдьар киґи кини буолар, — диир тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ музыкант, СР искусствотын µтµілээх деятелэ Георгий Сергучев.
Бу кэнсиэркэ Алампа тылларыгар "ҐрµІ туллук эрэ мілбістµµр…" диэн Марина Попова таптыыр ырыата µстэ ылланыа — µс араас кілµінэ бэрэстэбиитэллэрэ толоруохтара. Дьэ онтон хайаларын толоруутун Марина Константиновна ылыммыта уонна кірііччµлэр сібµлээбиттэрэ сіп тµбэґэр тµбэлтэлэригэр — ол ырыаґыт кыайыылаах тахсар уонна анал бириис тутар!
Анжела Качановская режиссердаах "Кэм ситимэ" кэнсиэркэ Сахаайа, Александр Бурнашовтар, Байбал Сэмэнэп, Анатолий Бурнашев, Чыскыырай, Анастасия Готовцева, Александра Алексеева, Розалина Файрушина, Александр Савицкай, Кµннэй, Татьяна, Георгий Сергучевтар, о.д.а. биллэр-кістір уонна олох эдэр, саІа тахсан эрэр ырыаґыттар кыттыыны ылаллар.

Татьяна АФАНАСЬЕВА.)

Соторутаа±ыта СР Президенигэр Тыл политикатыгар сэбиэтин бу дьылга µктэнэн баран бастакы мунньа±а ыытылынна. Мунньа±ы СР вице-президенэ Евгения Исаевна Михайлова иилээн-са±алаан ыытта. Кини, республика социальнай-экономическай оло±ор суолталаах, ааспыт 2009 сылга история±а киирэр тµгэннэртэн иккини тоґо±олоон бэлиэтээтэ: бастакыта — М.К.Аммосов аатынан Саха госуниверситетын базатыгар Хотугулуу-ИлиІІи федеральнай университет тэриллиитэ, иккиґэ — 2009 сыл бэс ыйыгар µс хайысханан — µірэхтээґиІІэ, доруобуйа харыстабылыгар уонна тутууга приоритетнай национальнай бырайыактары олоххо киллэриигэ биґиги республикабыт РФ бастыІ субъегынан ааттаныыта.

Республика Правительствотын биир улахан білі±і Сунтаар, Ньурба улуустарыгар отчуоттаан кэллэ. Тµірт біліххі хайдыґан, суола-ииґэ суох, ыраах сытар кытыы нэґилиэк диэн иІнэн турбакка, бары нэґилиэктэргэ сырыттылар. Холобур, Бµлµµчээн нэґилиэгэ улуус кииниттэн сµµрбэччэ кіс ыраах, сайыІІы іттµгэр суола-ииґэ суох, бэрт бµччµм дойду.