20.08.2010
БідіІ салайааччы, µтµікэн киґи
23.07.2010
Кырдьык син биир кµірэйэр
"Кµндµ до±ор, Дьігµір! Эн курдук тіріібµт норуоту харыстааччы-кімµскээччи олус да а±ыйах.
Оо, саатар уонча-сµµрбэччэ буолбаккытыан!"
Далан.
("Дьыл±ам миэнэ").
Историческай наука доктора Е.Е.Алексеев научнай µлэлэрин хайысхатынан Саха сиригэр советскай былааґы олохтооґун историята, гражданскай сэрии уонна норуот хаґаайыстыбатын чілµгэр тµґэрии, республика культурнай-общественнай оло±о, национальностар икки ардыларынаа±ы сыґыаннаґыылар буолаллар. Кини нууччалыы уонна сахалыы тылынан барыта 70-тан тахса бэчээттэммит научнай-популярнай µлэлэр, ол иґигэр µс монография: "Саха сиригэр Советскай былааґы олохтооґуІІа уонна бі±іргітµµгэ В.И.Ленин оруола", "Ґлэґиттэр бэйэлэрин былаастарын толору бі±іргітір суолларынан", "Јксікµлээх Јліксій" автордара. Е.Алексеев оччотоо±у научнай µлэлэригэр мэлдьи В.И.Ленин µлэлэригэр тирэнэрэ. Ол санааларын барытын тµмэн 1993 сыллаахха "Кривда и правда о Ленине" кинигэни кыґыйан-абаран туран суруйбута.
Оо, саатар уонча-сµµрбэччэ буолбаккытыан!"
Далан.
("Дьыл±ам миэнэ").
Историческай наука доктора Е.Е.Алексеев научнай µлэлэрин хайысхатынан Саха сиригэр советскай былааґы олохтооґун историята, гражданскай сэрии уонна норуот хаґаайыстыбатын чілµгэр тµґэрии, республика культурнай-общественнай оло±о, национальностар икки ардыларынаа±ы сыґыаннаґыылар буолаллар. Кини нууччалыы уонна сахалыы тылынан барыта 70-тан тахса бэчээттэммит научнай-популярнай µлэлэр, ол иґигэр µс монография: "Саха сиригэр Советскай былааґы олохтооґуІІа уонна бі±іргітµµгэ В.И.Ленин оруола", "Ґлэґиттэр бэйэлэрин былаастарын толору бі±іргітір суолларынан", "Јксікµлээх Јліксій" автордара. Е.Алексеев оччотоо±у научнай µлэлэригэр мэлдьи В.И.Ленин µлэлэригэр тирэнэрэ. Ол санааларын барытын тµмэн 1993 сыллаахха "Кривда и правда о Ленине" кинигэни кыґыйан-абаран туран суруйбута.
21.07.2010
Дьонун-сэргэтин туґугар дууґалыын долгуйара
Уруккута Садын, билиІІитэ Мирнэй оройуонун Ботуобуйа нэґилиэгин Таас Ґрэ±иттэн А±а дойдуну кімµскµµр сэриигэ Егоров Николай Егорович, Степанов Арсентий Тихонович, Лонкунов Роман Васильевич, Данилов Матвей Павлович уонна Васильев Николай Кононович кыттыыны ылбыттара. Оччолорго Садын оройуонуттан эр дьону армия±а ылбат этилэр. Кинилэр сµрµн соруктара "сымна±ас кімµґµ" бултааґын, исландскай шпат хостооґунугар кыттыы этэ.
13.07.2010
Снайпер уонна разведчик
02.07.2010
Мэйиитигэр оскуолкалаах сылдьан
31.05.2010
Буойун кімµс уІуо±а Сыымахха кімµллµі±э
24.04.2010
Чернобыль сиэртибэлэрин кэриэстээн
Чернобыль алдьархайа буолбута быйыл 24 сылын туолар. 1986 сыллаахха муус устар 25 кµнµгэр 01 чаас 23 мµнµµтэ±э Чернобыль АЭС-тын 4-с энергоблога дэлби эстибитэ. Баґаар са±аламмыта. Кутталлаах зонаттан 135 тыґ. киґи кіґірµллµбµтэ. Алдьархайга тµбэспиттэргэ дойду барыта кіміліспµтэ, ким тіґі кыайарынан сбербааІІа аґыллыбыт 904 №-дээх счекка харчы укпута. Бу улахан саахал содулун туоратыыга государство миллиардынан µбµ ороскуоттаабыта биллэр.
РФ Президенэ Д.Медведев РФ Федеральнай Мунньа±ар Анал суругун олоххо киллэриигэ, чуолаан, социальнай эйгэни сайыннарыыга Россия "Чернобыль" союґа утумнаахтык µлэлиир. Чернобыль содулун туоратыыга эчэйиини ылбыт гражданнарга социальнай мэктиэлэри хааччыйыыга, Саха сирин ыччатын патриотическай тыыІІа иитиигэ, радиационнай саахалы туоратыыга кыттыыны ылбыт, ядернай дэлби тэптэриилэргэ эчэйбит гражданнар олохторун хаачыстыбатын тупсарыыга уонна кинилэри кытта кыттыґан Чернобыль 25 сылын бэлиэтиир дьаґаллары бэлэмниир µлэни ыытар.
Дьокуускай куоракка муус устар 25 кµнµгэр кµнµс 12 чаастан Марат аатынан болуоссакка бу бэлиэ кµнµ бэлиэтээн СР Президенин уонна Правительствотын дьаґалтатын, "Биир ньыгыл Россия" партия Саха сиринээ±и регионнаа±ы салаатын бэрэстэбиитэллэрэ, Саха Республикатыгар "Чернобыль" союґун председателэ Владимир Шестаков, СР байыаннай комиссара Николай Тряпша, общественность бэрэстэбиитэллэрэ, Чернобыль саахалын туоратыы кыттыылаахтара, Дьокуускайдаа±ы кадетскай корпус курсаннара кыттыылаах миитин уонна "Умуллубат уот" мемориалыгар веноктары уонна сибэкки дьірбілірµн ууруу буолуо±а.
Бэйэбит корр.
РФ Президенэ Д.Медведев РФ Федеральнай Мунньа±ар Анал суругун олоххо киллэриигэ, чуолаан, социальнай эйгэни сайыннарыыга Россия "Чернобыль" союґа утумнаахтык µлэлиир. Чернобыль содулун туоратыыга эчэйиини ылбыт гражданнарга социальнай мэктиэлэри хааччыйыыга, Саха сирин ыччатын патриотическай тыыІІа иитиигэ, радиационнай саахалы туоратыыга кыттыыны ылбыт, ядернай дэлби тэптэриилэргэ эчэйбит гражданнар олохторун хаачыстыбатын тупсарыыга уонна кинилэри кытта кыттыґан Чернобыль 25 сылын бэлиэтиир дьаґаллары бэлэмниир µлэни ыытар.
Дьокуускай куоракка муус устар 25 кµнµгэр кµнµс 12 чаастан Марат аатынан болуоссакка бу бэлиэ кµнµ бэлиэтээн СР Президенин уонна Правительствотын дьаґалтатын, "Биир ньыгыл Россия" партия Саха сиринээ±и регионнаа±ы салаатын бэрэстэбиитэллэрэ, Саха Республикатыгар "Чернобыль" союґун председателэ Владимир Шестаков, СР байыаннай комиссара Николай Тряпша, общественность бэрэстэбиитэллэрэ, Чернобыль саахалын туоратыы кыттыылаахтара, Дьокуускайдаа±ы кадетскай корпус курсаннара кыттыылаах миитин уонна "Умуллубат уот" мемориалыгар веноктары уонна сибэкки дьірбілірµн ууруу буолуо±а.
Бэйэбит корр.
09.04.2010
Тыыннаах туоґу хаґан да кµµстээх
— До±ор, киинэ хранилище ханна баарын ыйан биэриэІ дуо, булбакка муна а±ай сылдьабын,—диэтэ.
— Киинэ прокаты этэ±ин дуо? — ыйытыыга ыйытыынан эппиэттээччи буоллум.
— Суох, суох. Киинэ хранилищены ыйытабын. Саха сирин туґунан араас киинэлэри мунньар, харайар тэрилтэ баар ээ.
— Ээ, оччо±о билбэппин, бырастыы гын,—диэт ааґа кітін хаалбытым.
Онтон кэлин атын дьонтон ыйыталаґан кірбµтµм µгµстэрэ миигиттэн ордубатылар. Эмиэ киинэ прокаты, іссі "Саха киинэни" кытары буккуйаллар эбит. ДьиІэр, кыґал±алаахтар маннык тэрилтэ баарын истэр-билэр буолан кэлэн эрдэхтэрэ, онон олох ким да билбэт-кірбіт тэрилтэтин кэпсээри гынна дии санаамаІ.
24.02.2010
Улахан олохтон кыракый лоскуй
27.01.2010
Сахалар эмиэ кімµскэспиттэрэ
Улуу Кыайыы 65 сыла
1995 сыл кулун тутар 13 кµнµгэр ылыныллыбыт "Россия бойобуой албан аатын (кыайыыларын кµнµн) туґунан" федеральнай сокуоІІа оло±уран Ленинград блокадатын бµтэґиктээхтик то±о кітµµ сылын аайы тохсунньу 27 кµнµгэр тэрээґиннээхтик бэлиэтэнэр. Бу кµн сэбиэскэй сэриилэр Ленинград куораты 900 хонук устата иилии эргийэн турбут істіі±µ букатыннаахтык µлтµ охсон киэр µµрбµттэрэ.
1941 сыллаахха Гитлер Ленинграды сир µрдµттэн симэлитэр сыаллаах кимэн киириини са±алаабыта. Бала±ан ыйыгар істііхтір куораты тула іттµттэн иилии эргийбиттэрэ. Ол эрээри, куораты кімµскээччилэр, олохтоохтор істііххі бэриммэтэхтэрэ. Кинилэр ынырыктаах аччыктааґыны, ілµµнµ-сµтµµнµ кірсін туран гитлеровскай сэриилэри куоракка киллэрбэтэхтэрэ. 1943 сыл тохсунньу 18 кµнµгэр блокаданы биир сиринэн то±о кітін дойдуну кытары сибээстэґэр кірµдµір баар буолбута. Онтон 1944 сыл тохсунньу 27 кµнµгэр сэбиэскэй сэриилэр куораты иилии эргийэ сытар істііхтірµ µлтµ охсон блокаданы бµтэґиктээхтик устубуттара. Ити кµн Ленинградка µірµµлээх салют буолбута.
1995 сыл кулун тутар 13 кµнµгэр ылыныллыбыт "Россия бойобуой албан аатын (кыайыыларын кµнµн) туґунан" федеральнай сокуоІІа оло±уран Ленинград блокадатын бµтэґиктээхтик то±о кітµµ сылын аайы тохсунньу 27 кµнµгэр тэрээґиннээхтик бэлиэтэнэр. Бу кµн сэбиэскэй сэриилэр Ленинград куораты 900 хонук устата иилии эргийэн турбут істіі±µ букатыннаахтык µлтµ охсон киэр µµрбµттэрэ.
1941 сыллаахха Гитлер Ленинграды сир µрдµттэн симэлитэр сыаллаах кимэн киириини са±алаабыта. Бала±ан ыйыгар істііхтір куораты тула іттµттэн иилии эргийбиттэрэ. Ол эрээри, куораты кімµскээччилэр, олохтоохтор істііххі бэриммэтэхтэрэ. Кинилэр ынырыктаах аччыктааґыны, ілµµнµ-сµтµµнµ кірсін туран гитлеровскай сэриилэри куоракка киллэрбэтэхтэрэ. 1943 сыл тохсунньу 18 кµнµгэр блокаданы биир сиринэн то±о кітін дойдуну кытары сибээстэґэр кірµдµір баар буолбута. Онтон 1944 сыл тохсунньу 27 кµнµгэр сэбиэскэй сэриилэр куораты иилии эргийэ сытар істііхтірµ µлтµ охсон блокаданы бµтэґиктээхтик устубуттара. Ити кµн Ленинградка µірµµлээх салют буолбута.
