09.07.2010
Герой аатын ірі тутан
02.07.2010
Хому¤у хомуґуннаахтык µйэлэргэ хоґуйан
23.06.2010
Кини сµІкэн µтµітµгэр сµгµрµйэн
Бэс ыйын 17 кµнэ. Ытык Таатта сиригэр, Амма талыы биэрэгэр — Харбалаахха саха норуотун уґулуччулаах уола, іркін ійдіі±і, сахаттан бастакы философскай наука доктора, профессор Авксентий Егорович Мординов тіріібµтэ 100 сылын бэлиэтээн ҐрµІ тунах ыґыах ыґылынна.
Бу сыл устатыгар ыытыллыбыт киниэхэ аналлаах тэрээґиннэртэн биирдэстэрэ. Национальнай бырааґынньыкка ыраахтан-чугастан ыалдьыттар кэллилэр: араас таґымнаах салайааччылар, учуонайдар, суруйааччылар, культура µлэґиттэрэ, профессор аймах билэ дьоно, биир дойдулаахтара. Манна бааллар А.Е.Мординов кыыґа, филологическай наука кандидата, университет доцена Галина Авксентьевна Мординова, уола, медицинскэй наука кандидата, эксперт-врач Леонард Авксентьевич Мординов, сиэнэ биологическай наука кандидата, республика Наука±а уонна профтех µірэхтээґиІІэ министерствотын отделын начальнига Дмитрий Иванович Соловьев кэргэнинээн уонна кыыстаах уолунаан, о.д.а. бырааттыы Мординовтар удьуордара — µс кілµінэ аймах-билэ дьоно.
Бу сыл устатыгар ыытыллыбыт киниэхэ аналлаах тэрээґиннэртэн биирдэстэрэ. Национальнай бырааґынньыкка ыраахтан-чугастан ыалдьыттар кэллилэр: араас таґымнаах салайааччылар, учуонайдар, суруйааччылар, культура µлэґиттэрэ, профессор аймах билэ дьоно, биир дойдулаахтара. Манна бааллар А.Е.Мординов кыыґа, филологическай наука кандидата, университет доцена Галина Авксентьевна Мординова, уола, медицинскэй наука кандидата, эксперт-врач Леонард Авксентьевич Мординов, сиэнэ биологическай наука кандидата, республика Наука±а уонна профтех µірэхтээґиІІэ министерствотын отделын начальнига Дмитрий Иванович Соловьев кэргэнинээн уонна кыыстаах уолунаан, о.д.а. бырааттыы Мординовтар удьуордара — µс кілµінэ аймах-билэ дьоно.
16.06.2010
Јбµгэлэрин µгэстэрин µйэлэргэ хааллараары
09.06.2010
Суруйааччы тіріібµт алааґыгар
23.04.2010
Норуот дьыл±атын тµстµµр проблемалар
07.04.2010
Литература эдэр сэбэрэтэ
Эдэр литератордар тігµрµк остуол тула олорон, кинилэри туох долгутарын туґунан, суруйааччы убайдарын кытта санаа атастастылар. Поэзия киэґэтэ айар куттаахтары тµмтэ, биир санаалаата. СаІа, эдэр куоластар иґилиннилэр, µгµс cонун, сэргэх айымньылар аа±ылыннылар. Ол, сµбэ мунньах иккис кµнµгэр киэґэ, семинардар салайааччылара бу кµннэргэ эдэр автордар айымньыларын ырытан баран туох тµмµктэргэ кэлбиттэрин иґитиннэрбиттэриттэн іті кіґµннэ. Бастатан туран, быйылгы сµбэ мунньах таґыма уруккулардаа±ар лаппа µрдээбитэ бэлиэтэннэ. Оннук буолуохтаа±а кэтэґиллибитэ да±аны. Бу сырыыга µґµс, тірдµс тігµлµн сµбэ мунньахха кыттар дьоннор бааллар. Ґµнµµ-сайдыы баара кістін турар. Итиэннэ, проза±а да, поэзия±а да уолаттар, эр дьон ылсан, биллэн-кістін эрэллэрэ санааны бі±іргітір. Манна, эдэрдэр ааспыт сµбэ мунньахтарыгар Бµлµµттэн Семен Маисов аата кµірэс гыммыта µгµстэргэ µтµі холобуру кірдірбµт буолуохтаах. Уонна іссі биири киґи бэлиэтии кірір — урут, сэбиэскэй кэмІэ диэххэ дуу, хойутуу са±алаабыт, союзка ылылла илик а±ам саастаах автордары, кинилэрдээ±эр µгµґµ ситиспит до±отторо дьээбэлээн, баччааІІа диэри "эдэр суруйааччы" диэн ааттанар, дииллэрин µгµстµк истэр эбит буоллахпытына, билигин инньэ дииргэ тірµіт суох курдук — сµбэ мунньахха сµрµннээн чахчы саастарынан эдэрдэр кэлэр буолбуттар. Биллэн турар, литература±а хайа ба±арар сааска киириэххэ сіп, дьиІэр, биирдиилээн, олус талааннаах дьон, туох эрэ биричиинэнэн киэІ эйгэ±э тахсыбакка сылдьыылара ханна барыай...
30.03.2010
Аныгы кэм білµґµік- суруйааччыта
Саха народнай суруйааччыта, СР культуратын µтµілээх µлэґитэ, П.А.Ойуунускай аатынан Государственнай уонна Саха сирин Комсомолун бириэмийэлэрин лауреата, Томпо улууґун бочуоттаах олохтоо±о, СР Суруйааччыларын сойууґун председателэ Егор Петрович Неймохов 1950 с. кулун тутар 30 кµнµгэр Томпо оройуонун МэІэ-Алдан сэлиэнньэтигэр холкуостаах дьиэ кэргэнигэр кµн сирин кірбµтэ. Эбэ-эґэ, ийэ-а±а, эдьиийдэр тапталларыгар бигэнэн, тіріібµт дойдутугар дьоллоох о±о сааґа ааспыта.
19.03.2010
Сµдµ айымньы “тіріібµт” тµілбэтигэр
То±о? Быґаарабын — быйыл Јксікµлээх айар µлэтин чыпчаалынан сыаналаммыт, саха саІа ата±ар туран эрэр поэзиятын µрдµкµ чыпчаалга таґаарбыт айымньыта — "Ойуун тµµлэ" поэма суруллубута 100 сыла туолар. Ол ХаІалас Хачыкаатыгар туох сыґыаннаа±ый? Саха уус-уран литературатын таптааччылар билэр буолуохтаахтар, А.Е.Кулаковскай 1910-1912 сылларга Илин ХаІалас улууґун Хачыкаат нэґилиэгэр атыыґыт, фермер, меценат Семен Петрович Барашков тэрийбит оскуолатыгар учууталлаабыт. Кулаковскай уонна Барашков реальнай училище±а биир кэмІэ µірэммиттэр эбит. Онон Јксікµлээ±и учууталынан ыІыран а±албыт Семен Петрович бииргэ µірэммит до±орун, тіґі эмэ анал дьиэ баарын µрдµнэн, бэйэтин дьиэтигэр олохтообут.
12.03.2010
Јйтін-сµрэхтэн сµппэт аналлаах
Татьяна Ивановна улахан тапталы кірсµбµт, ыар аґыыны, кыґал±аны эрдээхтик тулуйан, сайа±ас, дьоІІо алама±ай майгытынан, бол±омтолоох сыґыанынан тулалыыр эйгэтигэр сырдыгынан сыдьаайбыт баай ис хоґоонноох оло±ун кэрчиктэрин, кинигэ кыґатын тутаах редакциятын салайан олорон, саІа, эдэр айар талааннары ійііґµнµн, саха литературата сайдарыгар, интеллигенцията тµмсµµлээх буоларыгар, уруулуу тыллаах казах суруйааччыларын кытары айымньылаах сибээґи бі±іргітµµгэ таґаарыылаах µлэтин туґунан, о.д.а. тµгэннэри сырдатар "Бµппэт µлэ µіґµгэр" диэн кини истиІ дьµігэтэ, филологическай наука доктора Д.Е.Васильева хомуйан оІорбут кинигэтигэр суруйааччылар, наука µлэґиттэрин, бииргэ µірэммит, µлэлээбит до±отторун, аймах-билэ дьонун, алтыспыт истиІник санаспыт чугас дьоннорун уонна кылгас µйэлэммит кэргэнин биир дойдулаахтарын, уус-алданнар, иґирэх ахтыылара хомуллан киирбитэ.
Мантан салгыы Т.И.Румянцеваны µлэґит, киґи быґыытынан арыйар саха народнай суруйааччыта Далан µіґэ ааттаммыт кинигэ±э киирбит ахтыытыттан быґа тардан киллэрэбит.
Валерий Луковцев,
С.А.Новгородов аатынан СР "Бичик"
кинигэ кыґатын сµрµннµµр редактора.
