10.08.2010
Сергей Ларионов: "Уу суола — Сахабыт сирин хорук тымыра"
11.06.2010
Ворошилович
21.04.2010
Уот ситимэ Алдан ірµґµ туораата
23.03.2010
"Кµіх уот" байылыат оло±у тµстµі±э
18 улууска 4 234 ,4 биэрэстэ усталаах газ ситимнэрэ тардыллыахтара. Ол иґигэр 2 692,7 биэрэстэ усталаах µрдµк кµµрµµлээх магистраллар, 1 541,7 биэрэстэлээх біґµілэктэргэ тиийэр ситимнэр тутуллуохтара. Итиннэ 29 511,3 мілµйµіннээх µбµлээґин оІоґуллуо±а. Дьокуускайдаа±ы гаґы µллэрэр станция (ГРС) таґыгар уба±ас метаны оІорор собуот тутуллуо±а, ол массыына суоллаах эрээри, газопроводтан ыраах сытар нэґилиэктэри газтыыр кыа±ы µіскэтиэ±э. Федерация суолларын устун массыынаны гаґынан заправкалыыр 14 компрессорнай станция (АГНКС), итиннэ массыыналары техническэй хааччыйыыга алта, эмиэ массыына±а туґаныллар баллоннары бэрэбиэркэлиир алта пуун баар буолуо±а. Ону таґынан сµµрэ сылдьан гаґынан хааччыйар то±ус анал массыына µлэлиэ±э. Ити тµмµгэр 5100 массыына газ уматыкка кіґірµллэр кыахтаныа±а. Ньурбатаа±ы, Таежнайдаа±ы, ТарыІнаахтаа±ы ХБК-лар, Селигдардаа±ы, Эльконнаа±ы комбинаттар газ оттугунан хааччыллар буолуулара кµµтµллэр.
23.12.2009
Эґиил КµірдэмІэ поеґы а±алыахпыт
180 км — тыІааґыннаах µлэ тµмµгэ
— Генеральнай бэдэрээт иґин эппиэт сµгэрбитинэн соторутаа±ыта СР Президенигэр сыллаа±ы µлэбит тµмµгµн отчуоттаан турабыт. Онно-манна аралдьыйбакка быґаччы эттэххэ, тутааччылар Томмот — Кµірдэм — Дьокуускай (Аллараа Бэстээх) линиятыгар 180 километр усталаах тимир суол ыллыктарын тэлгэтэр сыллаа±ы сµрµн сорудахтарын толорон иґэллэр.
Ааґан эрэр сыл уратытынан тимир суол тутуутугар бэриллэр µп кээмэйэ харахха быра±ыллар, илиигэ биллэр гына улааппыта буолуон эмиэ сіп. 2008 сыллаахха биґиги 2,8 млрд. солк. µлэни толорбуппут. Оттон аІардас быйыл 8 млрд. солк. тахсаны туґанныбыт. Ол аата былырыыІІы таґымы тутар-таІар µлэ±э 2,5 тігµлµнэн куоґардыбыт.
15.12.2009
СарсыІІы µлэ далааґыннанар
Манна биир тµгэни санатан ааґар наадалаах. Бу боппуруос, атыннык эттэххэ, тимир суол Аллараа Бэстээххэ кэлиитигэр бэлэмнэнии туґунан кэпсэтии, инньэ саІа µйэ µµнээтин кытары са±аламмыта. Оччолорго аны уонча сылынан тимир суол кэлиэ дииллэрэ фантазия, киґи итэ±эйиэ суо±ун курдук этэ. Кµн бµгµн ол баар чахчы буолла. Биґиги Президеммит ыытар чопчу сыаллаах политикатын тµмµгэр. АІардас быйыл бу боппуруоска иккитэ бэйэтэ тахса сырытта. Тохсунньу 17 кµнµгэр Ороссолуода біґµілэгин кіґірµµ боппуруоґун быґааран киирбитэ. Олунньу 14 кµнµгэр Аллараа Бэстээххэ тахсан, улахан мунньа±ы ыытан 338 №-дээх боротокуолу ылларбыта. Ґсµґµн, бу ахсынньы 12 кµнµгэр ол 338 №-дээх боротокуолга киирбит пууннар туолууларын хонтуруоллата СР Правительствотын Председателин эбээґинэґин толорооччу В.Б.Грабцевиґы ыыппыт.
07.12.2009
Аныгы кэм ДЭ¤ЭЭККИННЭРИН бэлэмниэххэ
Республикабыт сайдыытын стратегиятыгар промышленноґы балысханнык баґылааґын инники кµіІІэ тутуллар, бідіІ бырайыактар далааґыннаахтык киирэн эрэллэр. Бу µлэ хас эмэ уонунан сылларга тэтимнээхтик сал±анан барыа. Онуоха сµрµн бол±омто кадры аттаран, иитэн таґаарыыга туґуланара саарба±а суох. 2020 сылга диэри Саха Республикатыгар оІорумтуолаах кµµстэри, транспоры, энергетиканы кэлимник сайыннарыы Схематыгар сіп тµбэґиннэрэн "2007-2011 сылларга СР экономикатын уонна социальнай эйгэ салааларын кадрынан хааччыйыы уонна 2015 сылга диэри сµрµн хайысхалар" тустарынан государственнай программа ылыллан, µлэ рыногар тахсар уларыйыылары учуоттаан, республика±а µрдµк таґымнаах, аныгы технологияны баґылаабыт, кµрэстэґэр кыахтаах специалистары, рабочай кадры бэлэмнииргэ аныгы ирдэбиллэр турдулар. Ол иґин олохтоох ыччаты промышленноска сыґыарыыга кэккэ дьаґал ылыллан, бу хайысха±а хамсааґын тахсар. Ґрдµкµ кылаас о±олоругар норуот хаґаайыстыбатыгар ханнык идэлэр ордук наадалаахтарын, суолталаахтарын туґунан ійдітµµ-сырдатыы барар.
20.11.2009
ИСТА µлэґитэ µµтµ 100 солк. атыылаґар буолла±ына…
СР Тыатын хаґаайыстыбатын министерствотын иґитиннэрэр методологическай киинин µлэтин-хамнаґын, инники соруктарын билсиґиннэрэр сыаллаах Таатта улууґугар сырыттыбыт.
Чычымахха, Чымынаайыга, Харбалаахха ИМК салайааччыта Д.В.Саввины урут сопхуос директорынан µлэлээбит буолан µчµгэйдик билэр эбиттэр. РФ ТХМ министрэ Е.Н.Скрынник чааґынай хотоннору тутууга бэртээхэй дьаґалы таґаарбыт. 30-50 ыанар ынах турар механизированнай хотоннорун туттуон ба±алаах элбэх диэтилэр.
Чычымахха, Чымынаайыга, Харбалаахха ИМК салайааччыта Д.В.Саввины урут сопхуос директорынан µлэлээбит буолан µчµгэйдик билэр эбиттэр. РФ ТХМ министрэ Е.Н.Скрынник чааґынай хотоннору тутууга бэртээхэй дьаґалы таґаарбыт. 30-50 ыанар ынах турар механизированнай хотоннорун туттуон ба±алаах элбэх диэтилэр.
28.10.2009
Ыстаал ыллыгы ууруу тохтообот
Ґп-харчы кризиґэ регионнар экономическай туруктарын, чуолаан промышленнай салааны сатарытан, µгµс бідіІ компаниялар "уйаларыгар уу киллэрбитэ". Ол эрээри биґиги республикабыт инники сайдыытыгар туґуламмыт баара±ай бырайыактар тохтотуллубакка, биллибэт болдьоххо "тоІоруллубакка", бытааннык да буоллар, ыытыллаллар.
Быйыл тимир суол тутуутугар уопсайа федеральнай бюджеттан 3 млрд 152 міл., оттон республикаттан 4 млрд 458 міл. солк. µп-харчы кірµллµбµтэ. Тутааччылар µлэлэрин хаамыыта урукку сыллардаа±ар тэтимирэн, аІардас биир ыйга уонтан тахсалыы километрдаах суол ыллыгын тэлгэтэр буоллулар. Бу барыта µлэґиттэр уопутурбуттарын, техника сайдыбытын кірдірір.
Оттон "Саха сирин тимир суоллара" ААО то±ус ый иґигэр 1155,32 тыґ. т кэриІэ таґа±аґы таґан, былаантан 3,16 % бытаарыы та±ыста. Бу дьо±ус разрезтар былааІІа кірµллµбµт таас чохторун кэмигэр кыайан тиэйбэтэхтэрин кытары сибээстээх. Билигин сµрµннээн тимир суолунан чо±у, нефть бородуукталарын, контейнердары таґаллар.
Республика со±уруу іттµгэр тимир суол эрдэтинэ тутуллан уонна µлэ±э киирэн, дьоннор салгын транспорынаа±ар чэпчэки суолунан айанныыр буоллулар. Онон кэлиІІи кэмІэ дьон-сэргэ тимир суолунан айанныыра элбээтэ. Сыл са±аланыа±ыттан 99,05 тыґыынча киґи айаннаан, барыы-кэлии ахсаана 16,61 % элбээтэ.
Онон, тимир суолу тутуу тэтимнээхтик ыытыллан, аны а±ыйах сылынан Беркакит — Томмот — Дьокуускай хайысханан вагоннар субуґуохтара.
Анивера АКИМОВА
14.10.2009
Саха сирин небин-гаґын са±ахтара
Тіґі да тыйыс айыл±алаах буолтун иґин, дойду экономикатын уопсай сайдыытыгар республика суолтата іссі улаатан иґэр.
Саха Республиката Российскай Федерация экономикатыгар биллэр-кістір миэстэни ылар. Манна минеральнай сырье 100-тэн тахса араас кірµІэ баара биллэр, итинтэн 40 эрэ кірµІэр 1500-тэн тахса сир чинчийиллибитэ, ол иґигэр 30 — нефкэ уонна газка.
Саха Республиката Российскай Федерация экономикатыгар биллэр-кістір миэстэни ылар. Манна минеральнай сырье 100-тэн тахса араас кірµІэ баара биллэр, итинтэн 40 эрэ кірµІэр 1500-тэн тахса сир чинчийиллибитэ, ол иґигэр 30 — нефкэ уонна газка.
